Volg ons

FacebookPinterest

Twitter

pruttelenPruttelen, zo weet iedere keukenprinses, betekent gaar laten worden door zachtjes te koken in een gesloten pan met vocht. Staat er 'pruttelen' dan behoeft dat geen verdere uitleg: geen gas- of ovenstand, geen exacte minutering. Het is hoorbaar en voelbaar wanneer een brouwsel pruttelt.

In Nederland zeggen ze sudderen. Daar hoor je er geen geluid bij, je ziet de bellen en bubbels zich niet opblazen bij het woord sudderen. Zo heeft het ook, in overdrachtelijke zin, een flauwe en negatieve betekenis, iets van een zwaktebod, van de boel niet oplossen, in casu een conflict laten sudderen, iemand in zijn eigen sop laten sudderen.
Dan is pruttelen véél sterker, en als ik dat mag suggereren, vrouwelijker. In de taal wordt het niet gelinkt aan onmacht, maar aan protest, zoals bij "tegenpruttelen".


Niet protesteren in de zin van luidkeels en wijdbeens of met spandoeken, maar knorrend en morrend vertikken iets te doen of juist het tegenovergestelde doen. Tegensputteren is ook een synoniem. In een cartoon zou je stoom uit de oren zien komen, maar geen symbolen van lawaai of vloeken, want tegenpruttelen is eerder mompelend beschaafd maar daarom niet minder effectief protest. 
Hetgeen ze in Brussel roespeteren zouden noemen. 
Hetgeen actievoerders als geweldloos verzet zouden kunnen neerzetten.
Hetgeen de vrouwenbeweging effectief als strategie gebruikt. 
Misschien dat daar zelfs het beeld van de pruttelende heksenketel bij kan.

Vrouwelijk protest, dat is bijvoorbeeld de rebellie van de Iraanse journaliste Masih Alinejad, die op haar facebook My Stealty freedom (mijn heimelijke vrijheid) tegenpruttelt op kledingvoorschriiften in de islamitische republiek, door foto's zonder hijab te plaatsen. Steeds meer Iraanse vrouwen posten ook foto's zonder hoofddoek omdat ze 'de wind door hun haren willen voelen'. Dit op straat doen kan hen arrestatie, slaag of boetes opleveren, maar op FB is het virtueel. Dàt is tegenpruttelen.
Vrouwelijk protest, dat is bijvoorbeeld het okselprotest van de Chinese Xiao Meili, die tegenpruttelt omdat vrouwen geacht worden zowat alle lichaamshaar behalve dat op hun hoofd af te scheren, en die regel voor mannen niet geldt. Zij lanceert een wedstrijd voor het mooiste okselhaar, én de trend om okselhaar fuchsia, blauw, paars, groen te kleuren. Dàt is tegenpruttelen.

Vrouwelijk protest, dat is het weglachen door Turkse vrouwen van de Tukse vicepremier Bulent Arinc, die zei dat vrouwen niet in het openbaar moesten lachen omdat dit volgens de islam onrein zou zijn. Overal duiken nu breed lachende vrouwen op! Dàt is tegenpruttelen.

Vrouwelijk protest, dat zijn actrices die doodgewoon gaan solliciteren voor de mannelijke rollen in het script. Genoeg krantenartikelen en studies gehad over Hollywood- seksisme, nu gaan we gewoon zeggen 'nee ik kom niet op auditie voor de rol van de meid, maar voor de rol van de bodyguard, mààk daar maar een vrouw van in het script'. Dàt is tegenpruttelen.

In mijn hooft pruttelde zachtjes deze column ... (smiley)

Aviva Dierckx